स्पेन देखि साइपाल हिमाल सम्मः अवसर, स्वतन्त्रता र नयाँ हिमाली अर्थतन्त्रको निर्माणको अदभुत यात्रा

मारीया क्लिमेन्ट म मारिया हुँ । स्पेनमा जन्मे पनि मेरो जीवनको एक महत्वपूर्ण खण्ड पहिल्यै हिमालयको काखमा बितिसकेको छ। मैले नेपालको सुदूरपश्चिम क्षेत्रमा विशेष गरी आठ वर्षसम्म निरन्तर कार्य गरें । सधैंभरि दुर्गम पहाडी गाउँहरूमा, स्थानीय आवश्यकताअनुसार परियोजनाहरूको व्यवस्थापन गर्दै, आधारभूत स्तरबाट नै विकासका पहलहरू निर्माण गर्दै । यो अनुभवले मलाई यो पर्वतीय भूमिको सौन्दर्यसँगै […]

Continue Reading

उरै लेकमा भोकै हिड्दा

वसन्तप्रताप सिंह ‘टोपि खस्ने तारे भिरको बाटो हिड्नु पर्छ । तल सेती उर्लेको हुन्छ । डोरी जस्तो बाटोमा खुट्टा अड्याउन जानिएन भने सिधै सेतीमा हेलिने डर हुन्छ ।’ २०४८ सालको भदौ महिना तिर भोट (पुरा“स) पुगेर आउनु भएका हजुरबुवाका गफ ट्वाल्ल परेर सुनिरहन्थे । डा“डो नै प्वाल पारेर बनाएका खम्पाहरु बस्ने माटीगुफामा पुगेर उन किनेर […]

Continue Reading

मेरो नातीले हिमाल देख्न पाउला त ? साईपालबाट देखिएको जलवायु परिवर्तनको कथा

हरिश अवस्थी मेरो घर बैतडी हो । मेरो बाल्यकाल दार्चुला र बझाङका हिमालहरू हेर्दै बित्यो । ती सेता, उज्याला, अनि चम्किला हिमालहरू मेरो आँखामा अझै जीवित छन् । बिहानको घाममा हिमालको चहक आज पनि सम्झँदा मनै रोमाञ्चित हुन्छ । हिमाल केवल पहाड मात्र होइन, हाम्रो संस्कृति, जीवनशैली, अर्थतन्त्र र आस्थाको प्रतीक पनि हो । अहिले […]

Continue Reading

बझाङको साँसद कसलाई छान्ने ?

लालबहादुर बोहरा, उप-प्राध्यापक जयपृथ्वी बहुमुखी क्याम्पस, भोपुर, बझाङ गत भाद्र २३ र २४ मा भएको जेन-जी आन्दोलनको आलोकमा आम नेपालीको सोच, बिचार, स्थापित मुल्यमान्यता र दृष्टिकोणहरुलाई आमूलरुपमा परिवर्तन गरिदिएको छ। स्थापित राजनीतिक बिचार र संरचनाहरु भत्किएका छन्। लामो समयदेखि तिनले अवलम्वन गर्दै आएका मुल्यमान्यता, सुझबुझ, सिद्वान्त तथा दृष्टिकोणहरु उपर गम्भीर प्रश्नहरु खडा भएका छन् भने […]

Continue Reading

कृषिबाटै स्वरोजगार सम्भावना

  विनोद थापा हाम्रो समाज यस्तो दुश्चक्रमा फसेको छ कि यहाँ आफन्तले राजनीतिमा लागेर अकुत धन कमाउन सकेन भनेर गाली गरिरहेका हुन्छन् । प्राय युवाहरु बर्ष भरी मानसिक वा भौतिक कुनै पनि श्रम नगरी सरकारले केही पनि दिएन भनेर गालि गरिरहेका हुन्छन् । अधिकांश राजनीतिमा लाग्नेहरुको रोजिरोटी नै राजनीति छ त्यो बाहेक अन्य कुनै काम […]

Continue Reading

नेपालका युवा र कृषी व्यवसाय

सन्तोष  रावल -कृषि घरेलु तरिकाले बालीनाली लगाउने तथा पशुजन्य उत्पादन गर्ने कार्य कृषि हो।  कृषिलाई खेती बारीमा बीउबीजन रोपी  गोडमेल  गरी अन्न  उब्जाउने कार्यका रूपमा पनि परिभाषित गर्न सकिन्छ। कृषि कार्य अन्तर्गत पशुपालन, बाली उत्पादन, माछापालन, जीवजन्तुको पालन, फकफुल खेती पर्दछन्। हाम्रो देशको अर्थतन्त्रको मुल आधार पनि कृषि हो । -युवा युवाहरु  युग हाँक्न सक्ने […]

Continue Reading

नेपालमा विभेद विरुद्धको कानून र कार्यान्वयनको स्थिती

आर विक्रम ओखेडा प्रत्येक वर्षको २१ मार्चका दिनलाई विश्वमा ‘अन्तर्राष्ट्रिय जातीय विभेद उन्मुलन दिवस’का रूपमा मनाउँदै आइएको छ । यो वर्ष ५८ औँ दिवस विश्वभर विविध कार्यक्रम गरी मनाइँदै छ । विश्वमा विविध किसिमका विभेदहरू छन् । कतै रङ्गका आधारमा विभेद छ । कतै (वर्ण)जातका आधारमा विभेद छ । यति मात्रै होइन विश्वमा भाषा, लिङ्ग, […]

Continue Reading

भुकम्प जस्ता विपदको तयारी र जोखिम कमगर्न पालिकाले गर्नु पर्ने न्यूनतम कामहरु

टेक सिंह भाट – योजना, अनुगमन र मूल्याङ्कन अभ्यासकर्ता २०७२ सालको विनाशकारी भूकम्पको प्रत्यक्ष अनुभव गरे सँगै त्यसको मानवीय सहायता, राहत, प्रतिकार्य र पुनर्निर्माणमा सिन्धुपाल्चोकमा रहेर काम गर्ने र धेरै सिक्ने अवसर प्राप्त गरे। काम गर्ने क्रममा भुकम्पबाट आफन्तजन र घरबार गुमाएका थुप्रै मानिसहरु कठीन अवस्थामा बाचिरहेको देखियो। त्यसबेला देखी नै मेरो मनमा भुकम्पिय विपदको […]

Continue Reading

बजारमै नपाईने तर पढाइने कृषि बालीका जात

सीता बाँठा मगर कृषिमा स्नातक पास गरेपछि कृषि अधिकृत भएर एक गैह्र-सरकारी सँस्थामा काम गर्न गए । सन् २००८ तिरको कुरा हो कृषकहरुलाई तरकारीका केही नयाँ जात ‘ट्राई’गर्न लगाउनु पर्यो भनेर एग्रोभेटमा गए र तरकारीका विभिन्न जातको सुची एग्रोभेटलाई देखाउदै यि जातहरु दिनुस् न भनेँ । एग्रोभेटवाला दाई मलाई देखेर छक्क पर्नु भयो र सोध्नु […]

Continue Reading

संस्मरण – साइपालको खुसी फर्केर हेर्दा

जनककुमार विष्ट २०७२ साल तिरको कुरो हो, जब म जागिरको स्थायी नियुक्ती लिएर पौष २३ गते साइपाल गाउँपालिकाकाे काँडा स्वास्थ्य चौकी पुगे । बझाङ जिल्लाको सवैभन्दा सुगम चैनपुर (जिल्ला सदरमुकाम) बाट काँडा स्वास्थ्य चौकी सम्मको दुरी ३२ कोष छ । साइपालका मुख्य चारवटा गाउँहरुको बीचमा अवस्थित स्वास्थ्य चौकीको कार्यालयबाट ति गाउँहरुमा पुग्न करीव ६/७ घण्टा […]

Continue Reading